Entalpi Proje Mühendislik Logo
Teklif Alın ➔
Ana Sayfa / Sıhhi Tesisat / Yağmur Suyu Tesisatı

Yağmur Suyu Drenaj Sistemleri

DIN EN 12056-3 ve DIN 1986-100:2016-12 standartlarında çatı yağmur suyu debisi hesabı, konvansiyonel ve sifonik drenaj, acil durum savakları ve DIN EN 16941-1 depolama sistemleri.

Teknik İnceleme: Entalpi Proje Makine Mühendisliği Departmanı • Mühendislik Standartları: DIN EN 12056-3 / DIN 1986-100:2016-12 / DIN EN 16941-1:2024-05 • Birim Sistemi: SI / Metrik (ISO 80000-1) • Son Teknik Kontrol: Eylül 2026
⚡ Hızlı Mühendislik Özeti (Doğrudan Yanıt)

Yağmur suyu drenaj sistemleri, çatı ve açık alanlara düşen yağış debisini yapıya statik yük bindirmeden ve su sızıntısı riski oluşturmadan tahliye etmelidir. Debi hesabı yıllık ortalama yağışla değil, yerel meteorolojik pik yağış şiddeti (r) ve akış katsayısıyla hesaplanmalı; çökme riskine karşı acil durum taşma savakları (secondary drainage) projeye dahil edilmelidir.

📐 TEKNİK REFERANS KUTUSU (STANDART UYGUNLUK BİLGİSİ)
Ana Standart / Yöntem:
DIN EN 12056-3 (Çatı Drenajı – Yerleşim ve Hidrolik Hesaplama)
Destekleyici Standartlar:
DIN 1986-100:2016-12 (Current Sürüm - 2025-06 taslaktır), DIN EN 16941-1:2024-05 (Geri Kullanım ve Depolama)
Yerel / Dağıtım Şirketi Şartı:
Meteoroloji Genel Müdürlüğü 5 Yıllık ve 100 Yıllık Şiddetli Yağış Verileri
Birim Sistemi:
SI / Metrik (L/s, L/(s·ha), m², mm/h, m³)
* Standart telifli veri tabloları kopyalanmamış; formülasyon ve mühendislik prensipleri özgün modellenmiştir. Son Teknik Kontrol: Eylül 2026

Çatı Yağmur Suyu Debisi Nasıl Hesaplanır?

Çatı drenajında tasarım debisi (Q), çatının yatay izdüşüm alanı (A), çatı kaplama tipinin su tutma/akış katsayısı (C) ve projenin bulunduğu coğrafi konuma ait pik yağış şiddetinin (r) çarpımıyla bulunur:

Q = \frac{r · A · C}{10\,000} \quad [L/s]
Burada Q tasarım yağmur suyu debisi [L/s], r tasarım yağış şiddeti [L/(s·ha)] (İstanbul için 5 yıllık 5 dakikalık standart yağış $r_{5,5} ≈ 250 - 300 L/(s·ha)$), A çatının yatay izdüşüm alanı [m²], C ise yüzey akış katsayısıdır (metal/membran çatı için $C = 1.0$, çakıllı çatı için $C = 0.5$, ekstansif yeşil çatı için $C = 0.3$).
Formül Temeli: DIN EN 12056-3 Denklem 1 / DIN 1986-100 (Tüm değişkenler SI / Metrik birimindedir)
💡 Saha Deneyimi & Mühendis Yorumu

Yağış şiddetini yıllık ortalama yağış miktarından hesaplamayın! İstanbul'un yıllık ortalama yağışı 700 mm diye bunu 365 güne bölerek drenaj borusu çapı seçilemez. Drenaj sistemleri fırtına anındaki en kritik 5 dakikalık sağanak pik debisini ($r_{5,5}$) tahliye etmek zorundadır. Yıllık ortalama ile hesaplanan borular ilk şiddetli fırtınada taşar ve binayı su basar.

Mühendislik Referansı: DIN EN 12056-3 / Meteorolojik Pik Veri

Konvansiyonel vs Sifonik Yağmur Suyu Sistemleri

Çatı drenajında binanın büyüklüğüne ve mimari yapısına göre iki ana yöntem uygulanır:

Konvansiyonel (Yerçekimli) Drenaj

Borular kısmen dolu akar ($h/d ≤ 0.7$). Yatay borularda eğim verilmesi zorunludur. Küçük ve orta ölçekli binalarda, teras çatılarda ve çok katlı standart yapılarda yaygın ve ekonomiktir.

Sifonik Yağmur Suyu Drenajı

Özel hava kırıcı süzgeçlerle boruya hava girişi engellenir. Boru %100 dolu aktığında düşey kolda oluşan negatif vakum suyu emer. Yatay hatlar sıfır eğimle döşenir, boru çapları çok küçülür ve az sayıda iniş borusuyla dev fabrika çatıları drenaj edilir.

Acil Durum Taşma Savakları (Secondary Drainage)

DIN EN 12056-3 ve DIN 1986-100:2016-12 standardına göre, parapetli düz çatılarda 100 yılda bir görülebilecek aşırı sağanaklarda ($r_{100,5} ≈ 500 - 600 L/(s·ha)$) ana süzgeçlerin tıkanması veya kapasitesinin yetmemesi durumunda çatı üzerinde tonlarca su birikir. Bu su yükü çatının çökmesine yol açabilir. Bu riski önlemek için parapet duvarlarına açılan veya bağımsız acil durum borularına bağlanan savak savaklama (emergency overflow) sistemi kurulmalıdır:

Q_{not} = Q_{100} - Q_{ana} \quad [L/s]
Acil durum savakları $Q_{not}$ debisini serbestçe bina dışına (kaldırım veya açık alana görünür şekilde) tahliye etmelidir. Acil durum savakları kesinlikle ana drenaj borusuna bağlanamaz!
Formül Temeli: DIN 1986-100:2016-12 / DIN EN 12056-3 (Tüm değişkenler SI / Metrik birimindedir)

Yağmur Suyu Geri Kazanımı ve Depolama (DIN EN 16941-1:2024-05)

Toplanan çatı yağmur suları içilemez (non-potable) kullanım amacıyla depolanarak rezervuarlarda (klozet gömme sifonları), peyzaj sulamasında ve araç/zemin yıkamada değerlendirilebilir. DIN EN 16941-1:2024-05 standardı; yağmur suyu toplama alanı, vorteks filtre ön arıtması, sakin giriş boğazı (calmed inlet) ve yaklaşık 21 günlük kullanım talebini karşılayacak depo hacmi hesaplama kurallarını belirler.

Önemli Hijyen Kuralı: Yağmur suyu depolama ve besleme sistemi, şebeke içme suyu hattıyla doğrudan çapraz bağlantı (cross-connection) yapamaz. Şebekeden takviye besleme yapılırken DIN EN 1717 Tip AA serbest hava aralığı zorunludur.

⚠️ Yağmur Suyu Drenajı Tasarımında Sık Yapılan Mühendislik Hataları

  • ❌ Yıllık toplam yağış miktarını günlere bölerek yağmur borusu çapı belirlemek: Meteorolojik en yüksek 5 dakikalık sağanak yağış şiddeti (r) esas alınmalıdır.
  • ❌ Parapetli çatılarda acil durum taşma savaklarını (emergency overflow) ihmal etmek: Ana süzgeç tıkandığında çatı göle döner ve aşırı statik yük nedeniyle çatı çökebilir; acil durum savakları zorunludur.
  • ❌ Yağmur suyunu arıtmadan doğrudan içme suyu deposuna bağlamak: Yağmur suyu DIN EN 16941-1 uyarınca yalnızca gri su/sulama amaçlı kullanılabilir ve şebeke suyuyla asla doğrudan temas etmemelidir.

🏢 Referans Proje Mühendislik Özeti

Proje Adı: Tuzla Lojistik Depo & Antrepo Çatı Drenajı
Lokasyon: Tuzla, İstanbul
Sistem Türü: DIN EN 12056-3 Sifonik Yağmur Suyu Drenajı ve DIN EN 16941-1 Geri Kazanım Deposu
Tasarım Debisi: Ana Çatı Tasarım Debisi: 142 L/s (12.500 m² Çatı Alanı)
Boru Çapları: Sifonik Kolektör: DN160 - DN200 Kaynaklı HDPE Boru
Hidrofor Sistemi: Bahçe Sulama Hidrofor İstasyonu
Su Deposu: 120 m³ Yağmur Suyu Geri Kazanım ve Filtrasyon Deposu
Pis Su / Drenaj: Ayrık Sistem
Yağmur Suyu Sistemi: 18 Adet Sifonik Süzgeç + 12 Adet Parapet Acil Durum Savağı
Doğalgaz Debisi: Radyant Isıtıcılar: 60 m³/h
Gaz Teslim Basıncı: 300 mbar
Uygulanan Standart: DIN EN 12056-3 / DIN 1986-100:2016-12 / DIN EN 16941-1:2024-05
Uygulama Yılı: 2025
Saha Notu: Sifonik sistem sıfır eğimli yatay hatlarla çatı makaslarına asılmış, yalnızca 3 adet düşey iniş borusuyla tüm zemin serbest bırakılmıştır.

Sıkça Sorulan Sorular

Sifonik sistem ile konvansiyonel yağmur inişi arasındaki temel fark nedir?
Konvansiyonel sistemde su boru içinde yerçekimi ve hava ile karışık (%30 su, %70 hava) akar ve borularda eğim gerekir. Sifonik sistemde ise hava kırıcı süzgeç sayesinde boru %100 suyla dolar, su sütununun vakum gücüyle su emilir. Bu sayede yatay hatlara sıfır eğim verilir, boru çapları %50 küçülür ve iniş kolon sayısı 4-5 kat azalır.
Yağmur suyu deposunda suyun bozulması nasıl önlenir?
DIN EN 16941-1 standardına göre; çatıdan gelen ilk su vorteks filtreden geçirilerek yaprak ve kumlardan arındırılır, depoya sakin giriş boğazı ile alttan verilir, depo ışık almayacak serin bir yere konur ve yılda birkaç kez taşma savaklama ile su yüzeyindeki polen tabakası tahliye edilir.

İlgili Sayfalar

Yağmur Suyu Debisi Hesabı → Yağmur Suyu Depolama (DIN EN 16941-1) → Pis Su Tesisatı → Kullanım Suyu Deposu →
İçerik Hazırlayan ve Teknik Denetim:
Entalpi Proje Makine Mühendisliği Departmanı
Uzmanlık: Yağmur Suyu ve Çatı Drenajı Projelendirme, Hidrolik Hesaplar ve Saha Uygulaması
Teknik Doğrulama: Eylül 2026
⚠️ Mühendislik Hesap ve Sorumluluk Uyarısı: Bu sayfada sunulan yöntemler, formüller, interaktif hesaplayıcılar ve örnek boyutlandırmalar ön mühendislik değerlendirmesi amacıyla hazırlanmıştır. Nihai boru çapı, hidrofor gücü, pompa çalışma noktası, su deposu hacmi veya doğalgaz hat çapı seçimi; proje mimari şartları, yürürlükteki mevzuat (TS 7363, İGDAŞ İç Tesisat Şartnamesi, İSKİ Yönetmelikleri, DIN/EN normları) ve yetkili makine mühendisi kontrolüyle kesinleştirilmelidir.

Çatı Drenajınızı Güvenceye Alın

Geniş fabrika çatıları, lojistik depolar ve ticari yapılar için DIN EN 12056-3 normunda konvansiyonel veya sifonik yağmur suyu drenaj mühendisliği hizmeti alın.

Çatı Drenaj Projesi Gönderin Mühendisimizle Görüşün