Pompa Basma Yüksekliği Nasıl Hesaplanır?
DIN EN 12828 ve VDI 2073 Blatt 2 standartlarında kritik hat basınç kaybı, boru sürtünme direnci ve kapalı devre hidrolik hesap modeli.
Sirkülasyon pompası basma yüksekliği; kapalı devrede suyun en dirençli güzergâh boyunca (kritik hat) akarken boru cidar sürtünmeleri (R · L), armatür ve fiting lokal dirençleri (Z), kazan/eşanjör iç direnci, kontrol vanası ve en olumsuz terminal cihazda oluşturduğu toplam hidrolik basınç kayıplarının toplamıdır.
Pompanın emme ve basma flanşları arasında akışkana aktardığı toplam faydalı basınç farkıdır (kPa, bar veya mSS).
📐 Kullanılan Teknik Referanslar ve Standartlar
- DIN EN 12828: Sulu ısıtma sistemlerinde pompa boyutlandırması ve hidrolik emniyet payları.
- VDI 2073 Blatt 2: Kritik devre basınç kaybı hesabı, vana otoritesi ve balanslama.
- ASHRAE Handbook – Fundamentals SI: Hydronic pipe design and Darcy-Weisbach friction loss models.
ÇOK ÖNEMLİ KURAL: Bina Yüksekliği Neden Eklenmez?
⚠️ Bina Statik Yüksekliği ile Pompa Basma Yüksekliği Birbirine Karıştırılmamalıdır!
Açık havuz veya hidrofor sistemlerinin aksine kapalı devre ısıtma sisteminde su yukarı çıkarken yerçekimine karşı iş yapar, ancak dönerken yerçekimi yönünde aşağı akar. İki kolon bir U-borusu gibi birbirini dengeler. Sirkülasyon pompasının görevi yerçekimini yenmek değil, sadece boru içindeki akış sürtünmesini yenmektir. 30 metre yüksekliğindeki 10 katlı bir binada sirkülasyon pompası basma yüksekliği 30 mSS değil, sadece kritik hattın sürtünme kaybı olan 4 - 7 mSS (40 - 70 kPa) mertebesindedir.
R · L: Boru boyuna sürtünme kaybı (R: Pa/m, L: gidiş+dönüş boru boyu [m])
Z: Dirsek, te, vana vb. yerel kayıplar (Z = Σ ζ · ρ · v² / 2) [Pa veya kPa]
ΔP_kazan: Kazan veya eşanjörün nominal debideki iç direnci [kPa]
ΔP_terminal: En kritik radyatör veya fancoil vana ve batarya kaybı [kPa]
ΔP_balans_vanasi: Vana otoritesini korumak için bırakılan fark basınç [kPa]
Kritik hat belirlenirken sadece kazan dairesine olan metre mesafesi değil, hattaki ekipmanların toplam direnci değerlendirilmelidir. Bazen kazan dairesine yakın olan ama üzerinde yüksek dirençli fancoil veya karışım vanası barındıran bir branşman, uzaktaki düz bir radyatör hattından daha kritik olabilir.
Kritik Hat ve Pompa Basınç Hesabı Yaptırın
Tesisatınız için Darcy-Weisbach yöntemiyle net basınç kaybı ve pompa çalışma noktası hesabı için bize ulaşın.